การพัฒนาบรรจุภัณฑ์ กลุ่มวิสาหกิจชุมชนกลุ่มกะปิคลองด่านชุมชน 3 ตำบลคลองด่าน อำเภอบางบ่อ จังหวัดสมุทรปราการ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาปัญหาความต้องการในการออกแบบบรรจุภัณฑ์กลุ่มวิสาหกิจชุมชน ฯ 2) เพื่อพัฒนาบรรจุภัณฑ์ให้กับกลุ่มวิสาหกิจชุมชน ฯ และ 3) เพื่อศึกษาความพึงพอใจต่อรูปแบบบรรจุภัณฑ์ของสมาชิกกลุ่มวิสาหกิจชุมชนกลุ่มกะปิคลองด่านชุมชน 3 ตำบลคลองด่าน อำเภอบางบ่อ จังหวัดสมุทรปราการ จำนวน 9 คน ผลการศึกษาพบว่า สภาพปัญหาของกลุ่มวิสาหกิจชุมชน ฯ นั้นขาดบรรจุภัณฑ์ที่เหมาะสมแก่การเป็นของฝากและมีความต้องการพัฒนาบรรจุภัณฑ์ให้มีลักษณะเหมาะสมแก่การเป็นของฝากโดยวัสดุที่ใช้ทำบรรจุภัณฑ์คือกระดาษ มีรูปแบบบรรจุภัณฑ์เป็นทรงสี่เหลี่ยมผืนผ้าพร้อมหูจับสำหรับพกพา สามารถพับเก็บขนส่งสะดวก และซ้อนทับเพื่อเรียงเป็นชั้นได้มีความแข็งแรงทนทาน สีบรรจุภัณฑ์ที่ใช้คือสีน้ำตาลอ่อน ส่วนสีฉลากคือสีขาว มีรายละเอียดที่ระบุในฉลากดังนี้ สูตรทำน้ำพริกกะปิ ส่วนประกอบ วันผลิตและวันหมดอายุ ความเป็นมาของกลุ่มวิสาหกิจชุมชน ฯ QR Code เบอร์โทรศัพท์ เรื่องราวสั้น ๆ ชื่อกลุ่ม สถานที่ผลิต พร้อมทั้งใช้ภาพประกอบเป็นที่ตั้งของกลุ่มวิสาหกิจชุมชน ฯ และภาพเคยแดง ผลการพัฒนาบรรจุภัณฑ์ให้กับกลุ่มวิสาหกิจชุมชน ฯ พบว่าการออกแบบบรรจุภัณฑ์ใหม่เพื่อเพิ่มความน่าเชื่อถือของสินค้า ทำให้ลูกค้าเกิดความเชื่อมั่นในตัวผลิตภัณฑ์ และความพึงพอใจต่อรูปแบบบรรจุภัณฑ์ของสมาชิกกลุ่ม ฯ พบว่าบรรจุภัณฑ์รูปแบบที่ 1 มีระดับความพึงพอใจมากที่สุด ( x ̅ = 4.57, S.D.= 0.22) โดยมีด้านสีได้ระดับความพึงพอใจมากที่สุด ( x ̅ = 4.74, S.D.= 0.06) รองลงมาคือด้านฉลากมีระดับความพึงพอใจมากที่สุด ( x ̅ = 4.69, S.D.= 0.10) น้อยที่สุดคือ ด้านคุณสมบัติระดับความพึงพอใจปานกลาง ( x ̅ = 3.83, S.D.=1.58) ตามลำดับ

ชุมชนคลองด่าน อำเภอบางบ่อ จังหวัดสมุทรปราการ มีพื้นที่ส่วนหนึ่งติดทะเล วิถีชุมชนชาวคลองด่าน มีภูมิปัญญาในการแปรรูปผลิตภัณฑ์จากวัตถุดิบทางทะเล เช่น กะปิสืบทอดมาจากบรรพบุรุษเป็นเวลายาวนานกว่าร้อยปี สร้างอาชีพ สร้างรายได้ให้แก่คนในชุมชน จนเกิดการรวมกลุ่มกันเป็นวิสาหกิจชุมชนคลองด่าน 3 มุ่งเน้นการผลิตกะปิคุณภาพ รสชาติดี แต่ไม่สามารถจำหน่ายนอกชุมชนได้มากนัก ทางสำนักนักงานเกษตรอำเภอบางบ่อ จึงวางแผนการดำเนินการเพื่อเร่งแก้ไขปัญหาดังกล่าวให้กับกลุ่มฯ โดยลงพื้นที่ร่วมกับนักศึกษาสหกิจศึกษา (ญาณวิชญ์ เธียรนาราโรจน์) เพื่อจัดกิจกรรมประชุมหารือ วิเคราะห์ swot analysis ให้กับกลุ่มพบว่าทางกลุ่มประสบปัญหาเรื่องราคาจำหน่าย เนื่องจากบรรจุภัณฑ์ไม่สวยงาม ขาดอัตลักษณ์ ผู้บริโภคภายนอกชุมชนขาดความเชื่อถือในผลิตภัณฑ์ ประกอบกับทางสำนักงานเกษตรอำเภอบางบ่อ ได้รับงบประมาณโครงการพัฒนากลุ่มวิสาหกิจชุมชน ทางพี่เลี้ยงซึ่งเป็นเจ้าหน้าที่ของสำนักงานเกษตรอำเภอบางบ่อ จึงมอบหมายโจทย์โครงงานสหกิจศึกษาให้กับข้าพเจ้าในฐานะนักศึกษาปฏิบัติสหกิจศึกษาได้มีโอกาสในการร่วมพัฒนา ออกแบบบรรจุภัณฑ์ให้แก่กลุ่มฯ และนำโจทย์ที่ได้รับหารือกับอาจารย์ที่ปรึกษาเพื่อพัฒนาโจทย์และจัดทำเครื่องมือ เพื่อแก้ปัญหาให้กับกลุ่มฯ โดยมีพี่เลี้ยงให้คำแนะนำ ช่วยเหลือในการติดต่อลงพื้นที่สัมภาษณ์ปัญหา และความต้องการที่แท้จริงของกลุ่ม เพื่อนำมรรจุภัณฑ์ จำนวน 5 แบบ ไปนำเสนอให้กับทางกลุ่มฯ และสอบถามความพึงพอใจจากผู้บริโภคจนได้บรรจุภัณฑ์ที่เหมาะสม นำไปใช้ได้จริง สร้างมูลค่าเพิ่มให้กับผลิตภัณฑ์ และสร้างรายได้เพิ่มให้กลุ่มฯ